Oxford Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve 1,8 milyon kişinin verisini kapsayan geniş çaplı analiz, vejetaryen bireylerin beş farklı kanser türünde daha düşük risk taşıdığını ortaya koydu. Bununla birlikte çalışma, bazı kanser türlerinde risk artışı görülebileceğine de işaret etti.
Diyet alışkanlıklarının farklı kanser türleri üzerindeki etkisini bu büyüklükte bir örneklem üzerinden nicel olarak inceleyen ilk araştırma olma özelliği taşıyan çalışma, beslenme örüntüleri ile kanser riski arasındaki ilişkiyi kapsamlı biçimde değerlendirdi. Araştırmanın bulguları, bilimsel dergi British Journal of Cancer’da yayımlandı.
Araştırma bulgularına göre vejetaryen bireylerde bazı kanser türlerine yakalanma olasılığı daha düşük. Buna göre risk;
- pankreas kanserinde yüzde 21,
- böbrek kanserinde yüzde 28,
- multipl miyelomda yüzde 31,
- prostat kanserinde yüzde 12,
- meme kanserinde ise yüzde 9 oranında daha az görüldü.
Çalışma, özellikle işlenmiş et tüketiminin azaltılmasının koruyucu bir etki yaratabileceğine işaret ediyor.
“Sorun sebzenin fazlalığı değil, et olabilir”
Araştırmanın yazarlarından epidemiyolog Tim Key, ortaya çıkan farkın yalnızca vejetaryenlerin genel olarak daha sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olmasıyla açıklanamayabileceğini belirtiyor. Bulgular, salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş et ürünlerinin kanser riskini artırabilecek biyolojik süreçlerle bağlantılı olabileceğini düşündürüyor.
Etin yüksek ısıda pişirilmesi sırasında ortaya çıkan bazı kimyasal bileşikler ile işlenmiş etlerde kullanılan nitratların hücre DNA’sına zarar verebildiği biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü de daha önce işlenmiş eti “kanserojen” olarak sınıflandırmıştı.
Ancak tablo tek yönlü değil
Araştırma, risk azalmasının tüm kanser türleri için geçerli olmadığını da ortaya koydu. Vejetaryenlerde en yaygın yemek borusu (özofagus) kanseri türünün görülme sıklığının yaklaşık iki kat arttığı belirlendi. Vegan bireylerde ise bağırsak kanseri riskinin et tüketenlere kıyasla daha yüksek olduğu saptandı.
Bilim insanları bu durumu, özellikle hayvansal ürünlerde daha yoğun bulunan kalsiyum ve B12 vitamini gibi bazı besin ögelerinin yetersiz alımıyla ilişkilendiriyor. Önceki çalışmalar, kalsiyumun bağırsak kanserine karşı koruyucu olabileceğini göstermişti.
20 yıllık takip verisi
Araştırma, büyük ölçüde Birleşik Krallık ve ABD’de yaşayan katılımcıların yaklaşık 20 yıla yayılan izlem verilerine dayanıyor. Katılımcılar beslenme alışkanlıklarına göre sınıflandırıldı; analizlerde obezite ve alkol tüketimi gibi diğer risk faktörleri de hesaba katıldı.
Toplam 1,64 milyon et tüketen katılımcının günlük ortalama et alımı yaklaşık 50 gram olarak hesaplandı. Bu miktar bir sosis ya da iki dilim jambona karşılık geliyor.
Bu sonuçlar ne söylüyor?
Araştırmacılar, meyve, sebze ve liften zengin bir beslenme düzeninin ve işlenmiş etten uzak durmanın bazı kanser türleri açısından koruyucu olabileceğini vurguluyor. Ancak her kanser türü için aynı etkinin söz konusu olmadığı da açıkça görülüyor.
Dolayısıyla çalışma, “vejetaryenlik kanseri önler” gibi basitleştirilmiş bir çıkarım yerine daha dengeli bir tablo sunuyor. Beslenme biçimi, farklı kanser türleri üzerinde farklı etkiler yaratabiliyor. Önemli olan yalnızca eti azaltmak değil; yeterli ve dengeli beslenerek mikro besin ögelerinin karşılandığından emin olmak.
28 Şubat 12.10
1 Yorum
[…] KARDEŞ HABER: https://objektif.site/2026/02/28/arastirma-vejetaryenlerde-bazi-kanser-turlerine-yakalanma-riski-dah… […]