TÜİK 2025 Raporu: Türkiye’de Obeziye ve Tütün Kullanım Oranlarında Artış Yaşanıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), halkın genel sağlık yapısını, gündelik alışkanlıklarını ve tıbbi hizmetlerden faydalanma oranlarını yansıtan 2025 Türkiye Sağlık Araştırması raporunu kamuoyuyla paylaştı.
Elde edilen veriler, son 3 yıllık periyotta Türkiye genelindeki obezite vakalarının tırmanışa geçtiğini kanıtladı. Katılımcıların boy ve kilo ortalamalarından yola çıkılarak hesaplanan vücut kitle indeksi sonuçlarına göre; 15 yaş ve üstü gruptaki obez bireylerin oranı 2022 senesindeki yüzde 20,2’lik seviyesinden 2025 yılında yüzde 21,8’e ulaştı. Bu durum, memleketteki yaklaşık her 5 vatandaştan 1’inin obezite sınırları içinde yer aldığını gösteriyor.
Obezite Kadın Nüfusunda Daha Yaygın
Cinsiyet dağılımı baz alınarak yapılan analizlerde, obezitenin kadınlar arasında erkeklere nazaran daha yüksek oranlarda seyrettiği belirlendi. Kadın nüfusunun yüzde 24,8’inin obez, yüzde 32,2’sinin ise obezite öncesi (fazla kilolu) grupta olduğu saptandı.
Erkeklerde ise obezite oranı yüzde 18,7 seviyesinde kalırken, obezite öncesi aşamada olanların oranı yüzde 43,1’i buldu. Bu istatistikler, erkeklerde tam obezite oranı kadınlardan daha düşük olsa da fazla kilolu olma durumunun erkeklerde daha baskın olduğunu ortaya koyuyor.
Toplumun Ezici Çoğunluğu Hareketsiz Bir Yaşam Sürüyor
TÜİK’in sunduğu göstergeler, fiziksel aktivite yetersizliğinin ülke genelinde ciddi bir sorun olmaya devam ettiğine işaret etti. Herhangi bir sportif faaliyette bulunmayan erkeklerin oranı 2022’deki yüzde 85,3’lük seviyeden 2025’te yüzde 83,5’e geriledi. Aynı zaman zarfında kadınlardaki hareketsizlik oranı ise yüzde 92,7’den yüzde 89,7’ye düştü.
Yaşanan bu ufak çaplı düşüşlere rağmen, her iki cinsiyette de hareketsiz yaşam tarzının çok yüksek oranlarda seyrettiği görülüyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkin yaştaki bireyler için haftalık minimum 150 dakika orta düzeyde aerobik egzersiz yapılmasını tavsiye etmektedir. Araştırma sonuçları, haftada 150 ila 300 dakika arasında spor yapanların oranının erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise sadece yüzde 2,7 düzeyinde kısıtlı kaldığını gösterdi.
En Sık Yaşanan Sağlık Problemi: Bel Ağrıları
Çalışmada, 15 yaş ve üzerindeki kişilerin geride kalan 1 yıl içinde mücadele ettiği tıbbi sorunlar da listelendi.
Buna göre, toplumda en yoğun karşılaşılan rahatsızlık yüzde 24,3’lük pay ile bel bölgesi şikayetleri oldu. Bel problemlerinin ardından sırasıyla yüzde 16,9 ile yüksek tansiyon (hipertansiyon), yüzde 16,7 ile boyun bölgesi şikayetleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı (diyabet) ve yüzde 10,1 ile yüksek kan yağları listelendi.
Merdiven Kullanırken Güçlük Çekenlerin Oranı Yüzde 6
Rapor, vatandaşların rutin yaşam kalitesini etkileyen bedensel kısıtlamalara dair verileri de barındırıyor.
Basamak inip çıkarken zorlandığını beyan edenlerin genel oranı yüzde 6 olarak kayıtlara geçti. Bu oran kadınlarda yüzde 8,3’ü bulurken, erkeklerde yüzde 3,7 seviyesinde kalıyor.
Zihinsel süreçlerde, öğrenme ya da anımsama konusunda problem yaşadığını bildiren kadınların oranı yüzde 5,4, erkeklerin oranı yüzde 2,8 oldu. Yürüme eyleminde zorluk çekenlerin oranı ise kadın popülasyonunda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 şeklinde tespit edildi.
Sigara ve Tütün Tüketimi Yükselişte
İncelemeler, tütün mamulleri kullanımının da yukarı yönlü bir ivme kazandığını gözler önüne serdi. Her gün düzenli tütün ürünü tüketen 15 yaş ve üstü kişilerin oranı 2022’deki yüzde 28,3’lük seviyeden 2025’te yüzde 30,1’e tırmandı.
Günlük tütün kullanım oranı erkeklerde yüzde 42,9 gibi yüksek bir seviyeye ulaşırken, kadınlarda yüzde 17,5 şeklinde ölçüldü.
Buna paralel olarak tütün kullanmayanların oranında ise azalma kaydedildi. Geçmişte kullanıp bırakanlar ile ömrü boyunca hiç tütün ürününe dokunmamış olanların toplam payı 2022 yılında yüzde 68 iken, 2025 senesinde yüzde 66,8’e geriledi.
Alkol Kullanım İstatistikleri de Arttı
Geçmiş 12 aylık süreçte alkollü içecek tükettiğini dile getiren 15 yaş ve üzerindeki bireylerin oranında da yükseliş saptandı. Söz konusu veri 2022 senesinde yüzde 12,1 iken 2025’te yüzde 12,6’ya ulaştı.
Hayatında alkole yer vermediğini ifade edenlerin oranı ise aynı periyotta yüzde 87,9’dan yüzde 87,4’e indi.
Küçük Yaş Gruplarında En Yaygın Problem: Üst Solunum Yolu
Çocuk yaştaki bireylerin sağlık durumunun da incelendiği raporda, son 6 ay içinde 0-6 yaş aralığındaki çocuklarda en çok görülen klinik şikayetin yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu olduğu belirtildi.
Aynı enfeksiyon türü, 7-14 yaş arasındaki çocuk grubunda da yüzde 24,6 ile listenin başında yer aldı. İshal vakaları ile ağız ve diş sağlığına yönelik problemler de çocuklarda sıkça rastlanan diğer rahatsızlıklar olarak kaydedildi.
Kanser Taramalarına Gösterilen İlgi Arttı
Kadınların erken teşhis amaçlı kanser tarama testlerine katılım oranlarında olumlu bir gelişme saptandı. Son 1 yıl içinde mamografi uygulamasına giren 40 yaş ve üzerindeki kadınların oranı 2022’de yüzde 10,8 iken 2025’te yüzde 16,7’ye tırmandı.
Son bir yıllık süreçte smear testi yaptıran kadınların oranı da yüzde 7,2’den yüzde 11,8’e ulaştı. Tüm bu artışa rağmen, 15 yaş ve üzerindeki kadın nüfusunun yüzde 59’unun ömrü boyunca hiç smear testi yaptırmadığı gerçeği de raporda yer buldu.
3 Haziran 23.05
