Pek çok insan için güne soğuk bir dilim pizzayla başlamak oldukça çekici bir seçenek olabiliyor. Ne var ki uzmanlar, dikkatli olunmadığı takdirde bu pratik alışkanlığın gıda zehirlenmesiyle sonuçlanabileceği konusunda uyarıyor.
Gıda zehirlenmeleri; virüs, mantar veya bakteri bulaşmış besinlerin tüketilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Pek çok insan bu tehlikenin yalnızca çiğ veya az pişmiş gıdalardan kaynaklandığını düşünse de, hatalı koşullarda saklanan yemek artıkları da ciddi bir risk faktörüdür. Bu sebeple artan yemeklerin uygun şartlarda korunması büyük önem taşımaktadır.
The Conversation tarafından derlenen bilgilere göre, dolapta bekleyen yiyecekleri yemeden önce dikkat edilmesi gerekenler şu şekildedir:
Pizza: Sanıldığı Kadar Masum Değil Pişmiş bir pizza; bozuk, az pişmiş veya çiğ malzemelerin yanı sıra kirli ellerle dokunulması ya da hijyenik olmayan yüzeylerle temas etmesi sebebiyle zehirlenme riski yaratabilir. Üstelik pizzaya eklenen karabiber, kekik ve fesleğen gibi kuru baharatlar da üretim ve depolama aşamalarında mikrobiyal kirlenmeye açıktır. Bu tür baharatlarda Clostridium perfringens, Bacillus cereus ve Salmonella gibi bakterilere rastlanabilmektedir.
Fırından çıkan pizza uzun süre oda sıcaklığında bırakıldığında bu bakteriler hızla üremeye başlar. Uzmanlar, pizzanın en geç iki saat içerisinde buzdolabına alınmasını ve üzeri kapalı bir biçimde maksimum iki gün bekletilerek tüketilmesini tavsiye ediyor.
Tavuk: En Çok Dikkat Gerektiren Gıdalardan Pişmiş tavuk, soğuduktan sonra hızla bozulmaya elverişli bir gıdadır. İçerdiği su ve besin değerleri, bakterilerin üremesi için ideal bir ortam hazırlar.
Uzmanlar; iyi pişirilmemiş tavuklarda Clostridium perfringens, Salmonella ve Campylobacter gibi bakterilerin yer alabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle kanlı kısımlar barındıran tavukların kesinlikle yenmemesi gerekmektedir. Pişmiş tavuk, oda ısısında iki saatten fazla bekletilmeden dolaba kaldırılmalı ve en geç üç gün içerisinde tüketilmelidir. Ayrıca bu zararlı bakterilerin her zaman koku veya dış görünüşten anlaşılamayacağı unutulmamalıdır.
Pirinç Yemekleri: Yüksek Risk Barındırıyor Risotto ya da pilav olsun, artan her türlü pirinç yemeği gıda zehirlenmesi bakımından büyük bir risk oluşturur. Bunun temel sebebi, çiğ pirincin nişastalı besinleri seven Bacillus cereus bakterisi sporlarını barındırabilmesidir.
Pişirme işlemi esnasında bakteriler ölse de, ısıya dirençli olan sporlar canlı kalabilir. Pişmiş pirinç oda ısısında iki saati aşan sürelerde bekletildiğinde, bu sporlar yeniden bakteriye dönüşerek çoğalır. Ürettikleri toksinler ise 24 saate kadar devam edebilen şiddetli ishal ve kusma şikayetlerine yol açabilir. Bu nedenle artan pirinç, piştikten sonra üzeri kapatılıp hızla soğutulmalı ve buzdolabında en fazla 24 saat bekletilmelidir. Soğuk tüketilecekse, bekletilmeden hızla soğutulup dolaba konmuş olması şarttır.
Konserve Gıdalar: Saklama Şartları Önemli Açılmış konserve yiyeceklerin güvenle saklanabilmesi için üzerlerinin örtülmesi ve buzdolabında muhafaza edilmesi gerekmektedir.
Konserveler işlem sırasında sterilize edildiklerinden ürünler kendi tenekelerinde muhafaza edilebilir. Ancak kalite ve lezzet kaybını önlemek adına kapaklı plastik veya cam kaplara aktarılmaları daha uygun bir tercihtir. Domates gibi asit oranı yüksek olan gıdalar buzdolabında 5 ila 7 gün bozulmadan kalabilirken; makarna, sebze, balık ve et gibi düşük asitli gıdalar en fazla üç gün içinde tüketilmelidir. Gıdalardaki yüksek asit, bakteri çoğalmasını yavaşlatarak ömrü uzatmaktadır.
Özetle; artan yemeklerin soğuk olarak tüketilmesinde bir sakınca yoktur. Ancak temel kural her zaman geçerlidir: Yemekler piştikten sonra mümkün olan en kısa süre içinde buzdolabına kaldırılmalı ve bir veya iki gün içerisinde tüketilmelidir.
1 Nisan 16.55
